ترجمه کتاب کودکان و نوجوانان

ترجمه کتاب کودکان و نوجوانانReviewed by حسینی on Oct 1Rating: 4.5

ترجمه کتاب کودکان و نوجوانان

به نظر می رسد ترجمه کتاب کودکان و نوجوانان بخصوص کتابهای تصویری چندان سخت نباشد در حالی که این تصور صحیح نیست به این دلیل که ترجمه کتاب کودکان و نوجوانان باید با حساسیت و دقت بیشتری صورت بگیرد. رعایت مقیاس ها و استانداردهای بروز اصول ترجمه یکی از راه هایی است که می توان به وسیله آن به جهانی شدن ادبیات کودک و نوجوان ایران فکر کرد.

با توسعه تکنولوژی و سودمندی از اینترنت، دسترسی به کتابها راحت تر بوده و ناشرین کتاب به دلیل کم هزینه بودن ترجیح می دهند به چاپ ترجمه آثار کودک بپردازند. به همین دلیل مترجم های تازه کار پا به عرصه ترجمه گذاشته و اصول و مبانی ترجمه کمتر رعایت خواهد شد. برای ارائه یک ترجمه عالی باید از برترین مترجمان کمک گرفت. یک مترجم انگلیسی باید با حفظ اصول و قوانین و در عین دقت به ظرافتهای کتاب کودک به ترجمه متن اصلی بپردازد.

دنیای لطیف کودکان و روح بزرگ آنها مستلزم دقت و توجه خاص است. در همین راستا ادبیات کودک را هرگز نباید دست کم گرفت و آن را در سطحی پایین تر از ادبیات بزرگسالان ببینیم. مترجم انگلیسی کتاب کودک علاوه بر دانش زبان باید دارای ابتکار و خلاقیت بوده و با آشنایی به علاقه مندی و نیازهای مخاطب خود و بسته به رده های مختلف سنی و متناسب با درونمایه های اصلی روحیات آنها به ترجمه متن بپردازد.

متاسفانه به دلیل دغدغه های مالی موجود در کشور ما، برترین مترجمان و مترجم های تازه کار باهم رقابت داشته و در نتیجه در بسیاری موارد ترجمه شتابزده ای ارائه می شود که علاوه بر پایین بودن کیفیت ترجمه حقوق مادی و معنوی نویسنده و مترجم نیز از بین رفته و ترجمه انجام شده نیز با بهترین ترجمه متن بسیار فاصله دارد.

برای ترجمه کتاب کودک و نوجوان تنها خوب بودن مترجم کافی نیست بلکه برای ترجمه کتاب کودک و نوجوانان باید به اندازه کافی به ادبیات کودک و نوجوانان اشراف و شناخت داشته باشد.

در بسیاری از متن های ترجمه کودکان کاستی های زیادی دیده می شود که یکی از دلایل آن می تواند درک نادرست مترجم از منظور اصلی نویسنده باشد و در این صورت پیام اصلی نویسنده به مخاطبین کودک و نوجوان انتقال داده نمی شود.

مترجم انگلیسی کتاب کودکان و نوجوانان باید همواره امانتدار متن اصلی بوده و روان ترین و بهترین ترجمه متن را ارائه دهد. در ترجمه کتاب کودک و نوجوان اولویت اصلی روان و سلیس بودن ترجمه متن است چون کودکان و نوجوانان با هدف خاصی کتاب انتخاب نمی کنند و دوست دارند با مطالعه کتاب سرگرم شده و از خواندن آن لذت ببرند.

اگر ترجمه متن کتاب روان و سلیس نباشد برای کودکان جذاب نبوده و حوصله آنها سر می رود و باعث می شود کتاب را نیمه کاره رها کرده و درگیر سرگرمی های دیجیتال و تماشای تلویزیون و… شوند. به همین دلیل کار ترجمه کتاب کودکان و نوجوانان بسیار دشوارتر از ترجمه کتابهای بزرگسالان بوده و از اهمیت خاصی برخوردار است.

در ایران از نویسنده های کودک و نوجوان بسیاری ترجمه شده است که از مشهورترین آنها می توان به نویسنده دانمارکی هانس کریستیان آندرسن نام برد. هانس کریستیان آندرسن متولد دوم آوریل 1805 در اودنس دانمارک فرزند یک کفاش و بانویی رخت شوی بود. هانس از همان کودکی تخیلات جالبی داشت.

با عروسکهایش نمایش بازی می کرد. در عین حال نمایشنامه های بسیاری را مطالعه می کرد. علاقه زیاد او به ادبیات باعث شد در 14 سالگی برای پیدا کردن کاری در صحنه نمایش به کپنهاگ برود و چون صدای سوپرانوی تاثیرگذاری داشت به سرعت در تئاتر سلطنتی دانمارک مشغول به کار شد که با از بین رفتن صدای هانس کارش را از دست داد. پس از آن روی نوشتن متمرکز شد و پس از یک ملاقات تصادفی با با فردریک ششم پادشاه دانمارک برای تحصیل به مدرسه گرامر فرستاده شد. آندرسن قبل از رفتن به مدرسه گرامر اولین داستان خود به نام «روح در گور پالنا توکه» (1822) را به چاپ رساند. در سال 1835 اولین مجموعه از «افسانه های پریان » خود را منتشر کرد که به بسیاری از زبانهای زنده دنیا ترجمه شده است. در ایران مترجم های زیادی ترجمه آن را از ترجمه انگلیسی به فارسی انجام داده اند.

مجموعه افسانه های پریان مشهور و مشهورتر شد و آندرسن به مرور به چهره ای شناخته شده در اروپا مبدل شد. در سال 1847 برای اولین بار به انگلستان سفر کرد و با چارلز دیکنز آشنا شد. هنوز مدت زیادی از این دیدار نگذشته بود که کتاب دیوید کاپرفیلد اثر دیکنز منتشر شد. گفته می شود که دیکنز «شخصیت یوریا هیپ» این رمان را با الگوبرداری از شخصیت آندرسن خلق کرده است. در 1847 و 1848 دو مجموعه دیگر از افسانه های پریان به چاپ رسید و تا کریسمس 1872 ادامه یافت.

امروزه داستان هایی مثل جوجه اردک زشت، لباس جدید پادشاه، پري دريايي کوچک، کفش هاي قرمز و دخترک کبريت فروش در سراسر دنیا شناخته شده و بارها و بارها خوانده شده اند. بیشتر کودکان این داستانها را می شناسند حتی اگر اسم نویسنده این داستانها را نشنیده باشند. آندرسن از تمام دوران نویسندگی اش 174 قصه، 30 نمایشنامه، 14 رمان، 12 سفرنامه و حدود 800 شعر به یادگار گذاشته است. در سال 1872 بیمار شد و پس از طی یک دوره طولانی بیماری در 14 اوت 1875 در سن 70سالگي در نهایت آرامش در خانه خود چشم از دنیا فرو بست و در همین شهر به خاک سپرده شد.